2020(e)ko apirilaren 20(a), astelehena

EUSKERA: IPUINA




EUSKERA:   Ipuina entzun.

“Mustroa etorri zenekoa”  


IPUINA

"Zergatik krokodiloak ez duen oiloa jaten"





AUDIO
http://amarauna.org/nabar/audioa/eu/eu11.mp3 
 ........................
 Imagen que contiene edificio, viejo, texto, foto

Descripción generada automáticamente
"LONDRESEKO MISTERIOA"
3
BI EGUN DARAMATZA NIRE ATZETIK

-Street 221B Sherlock Holmes bizi zen helbidea da, ezta?
Kalean behera abiatu gara. Eguraldi zoragarria izango zela pentsatzen nuen, baina lainoa dago eta aire hotz eta hezea dabil.
Osaba William pipa atera , eta kea botatzen hasi da.
-Hori da. Zenbaitek benetako helbide bat dela dioten arren, ez dator bat kaleko egiazko zenbakiarekin, museo moduko bat eta denda bat ireki dituztelako bertan. Bai Sherlock Holmes, bai haren apartamentua asmatuak dira, jakina.
-Thomas Kirkby hurbil bizi da?
Osaba Williamek zalantza egin du une batez.
-Ez. Nirekin leku seguru batean elkartu nahi zuen, turista ugariren artean. Sherlock Holmesen museoa urteko egun guztietan zabalik dago, Eguberri egunean izan ezik.
-Baina zergatik?
Osaba Williamek niri begiratu, barruko poltsikotik tabakoa atera eta pipa betetzeari ekin dio. Hasperen egin du.
-Ziurrenik gogoratuko duzu Thomas KIrkby ez zegoela sasoi onean ezagutu genuenean. Bada, haren egoerak ez du urteekin hobera egin. Hainbat aldiz hitz egin dugu, eta poz-pozik jarri zen Londresera gentozela jakin zuenean. Thomasek anaia bat du, eta kontu nahasietan dabilelako susmoa dauka. Luxorren harrituta utzi zuenean, beraz, zu nirekin etortzea ondo irudituko zaiola espero dut. Hala ere, badakit nahiago lukeela nirekin bakarrik egon.
-Zer motatako arazotan sartuta dabil haren anaia?- galdetu diot-. Ezin didazu kontatu?
Osaba William presondegiko kapilaua denez, dekretu profesionala gorde du, ezin du presoek esaten dizkiotenak kontatu, ezta poliziari ere.
-Iritsi gara. Baliteke berak argitu ahal izatea.
Berehala ezagutu dugu. Eguzkitako betaurrekoak daramatza, eta Karnaken ezagutu nuenean zeraman dragoi itxurako makila bera,  oso gaizki geratzen zaion jaka urdin argi bat janzteaz gain. Urduri eta gaixo dirudi, ikusi nuen azken aldian bezalaxe.
-Kaixo, kaixo!- Gu ikusteaz poztu da-.Etor zaitezte! Hemen geratu garenez, mutikoarentzako dibertigarria izan daiteke munduko detektiberik ospetsuenaren unibertsoari begiratu bat egitea.
Nik buruarekin baiezko keinua egin, eta irribarre bat eskaini diot.
-Hauetako bat nahi duzu?- galdetu dit Thomas Kirkbyk, Sherlock Holmesen kapela bat seinalatuz. Batzuetan, apur bat sinplea dirudi, nahiz eta ukitu dibertigarri bat ere baduen. Hortik halako zerbait jantzita ibiliko naizela uste al du? Sisselek barre egingo lidake.
-Ez, eskerrik asko- erantzun diot-.
-Halako kapela bat izan nahiko nuke- esan du osaba Williamek-. Begira! Kapa tipikoak ere saltzen dituzte!
Thomas Kirkbyk eguzkitako betaurrekoak kontu handiz altxatu ditu.
-Begira ezazue kalearen abestalderantz- xuxurlatu du bat-batean-. Telefonoz hizketan ari den emakume hura ikusten duzue?
Leihotik begiratu dugu. Emakume bat telefono bidez hitz egiten ari da. Eguzkitako betaurrekoak janzten ditu, eta txautxo bat darama.
-Txakurtxoa darama?-galdetu dut.
-Bai.
-Zer gertatzen da?-galdetu dut.
-Bi egun daramatza nire atzetik.
-Ziur zaude?- galdetu dio osaba Williamek.
-Ez dakit beldurra sentitu beharko nukeen. Ezinezkoa da nire moduko agure baten atzetik ibiltzea. Ez dut uste gustuko izango nauenik.
Horretan ados nago.
-Soilik emakume hori ikusi duzu? Ala beste norbait ere dabil zure atzetik?- galdetu dio osaba Williamek.



4
ESPIOIEN FILM BATEAN BEZALA

-Bera eta beste gizon bat- adierazi du arkeologoak-. Ivan Izugarria esaten diot. James Bonden film zahar bateko gaiztoa ematen du. Txandaka jarraitzen didate, baina ez dakit zer nahi duten. Nik bizimodu zeharo lasaia daramat; erretiroa hartutako unibertsitateko irakaslea naiz eta ! Telefonoz esan nizun bezala, susmoa daukat ez ote duen nire anaiarekin loturarik. Adian, hura bahitu nahi dute, auskalo. Poliziarekin hitz egin dudanean, sorbaldak jaso baino ez dute egin. Informazio zehatzagoa behar dutela esan didate, ez dela nahiko norbait atzetik dudala uste izatea. Baina hori da, hain zuzen, gertatzen dena.
Osaba William kapa luze bat arretaz aztertzen ari da oraindik; Sherlock Holmesek janzten zuena bezalakoa da. Hura erosiko ez zuela benetan espero nuen arren, azakenean hala egin du. Kapela bat ere erosi du. Kutxako neskak irribarre egin digu.
-Lehendabizi, emakumeaz libratu behar dugu. Utzidazu zure jaka urdina- esan dio osaba Williamek-. Eska dezagun taxi bat eta , hura sarreran gelditu bezain laster, zure jaka jantzita irtengo naiz. Autora azkar igo eta gidariari norabait azkar- azkar eramana nazan eskatuko diot. Ziurrenik, zure zelatan dagoen emakumeak beste taxi bat hartuko du berehala, niri jarraitzeko. Beranduago, beste nonbait elkartuko gara berriz. 
-Espioien film bat dirudi- esan du Thomas Kirkbyk-. Engaina dezakegula uste duzu benetan?
-Zure jaka urdinean baino ez du arreta jarriko. Burua kaputxarekin estaliko dut.
-Bai, itsusia da- aitortu du Thomasek-, baina oso erabilgarria. Percy bere kasa bizi izan zen garaikoa da. Orain ordukoez libratzen ari da. Horregatik opari egin dit- azaldu du, jakatik pixka bat tira eginez-, berak “espazioko botak” esaten dien kolore bereko batzuekin batera. Galtzen bada, ez da galera handia izango.
-Eska ezazu taxi bat- esan dio osaba Williamek Thomas Kirkbyk jaka eman dionean, eta lokalaren hondora zuzendu da hura janztera. Gero, Sherlock Holmesen kapa eta kapela entregatu dizkio Kirkbyri; agurea erabat konforme dagoela ematen du-. Non elkartuko gara gero?- galdetu dio osaba Williamek.
-Big Ben erloju-dorrearen ondoan- adierazi diet-. Hura ikusteko irrikaz nago.
-Tira, Big Ben erloju-dorrearen ondo-ondoan, ez- zuzendu dit Thomas Kirkbyk-. Bertan ageriegi egongo ginateke, jende mordoa ibili ohi delako beti argazkiak atertzen. Hobe dugu Westminster abadiako sarrera nagusiaren aurrean elkartzea. Big Ben erloju-dorrearen ondoan dago.
Kirkbyri poz-pozik antzematen zaio, azkenik kanpamentuko neskekin maitakeriatan ibili daitekeen boy scout bat balitz bezala. 
Egia esan, ni ere antzera sentitzen naiz.




 

2020(e)ko apirilaren 13(a), astelehena

EUSKERA: IRAKURKETA



KUKUA







IRAKURKETA ETA GALDETEGIA:
“Antzinako euskaldunen egutegiak bi urtaro besterik ez zituen (uda eta negu), eta Ama Birjina 
Martxoko egun horixe (martxoak 25) izaten zen udako lehen eguna. Kukuaren etorrerak lur-soroak 
neguko lozorrotik esnatu zirela adierazten zuen, negua joan eta uda etorri zela, alegia. Hain zuzen 
ere, Ama Birjina Martxoko egunetik hasi eta 15 eguneko tartean kukuak ez jotzea, gaitz handi eta 
beldurgarria zen, ez baitzetorren udaberririk. Beraz, Andra Mari Martxoko egunetik hasi eta 
ondorengo 15 egunetan kukua ageri ez bazen, bederatzi idi-pareri gurdia lotu eta bere bila joan
behar omen zen Erromako zubira.
Beraz, kukua zoratzea, nolabait esanda, izadia zoratzea zen: neurrigabeak lirateke ondorioak. 
Zer ote litzateke udaberririk ez etortzea? hondamendia. Horrela dira herriaren usteak.
Kukua da denboraren gurpilaren ardatz eta mugarri. Izan ere, kukua udaberriarekin batera dator, 
bizitza berriarekin batera, eta udaberri bukaeran badoa, halaxe dio herriaren jakinduriak:  
"Kukua Ama Birjina Martxoko egunean hasten da kantatzen Erromako zubian eta San Pedro
 biharamunean mututzen da.”
1-Ondo ulertu al duzu testua?
2-Idatzi hemen ezezagunak egin zaizkizun hitzak:
3- Zenbat urtaro zituen antzinako euskaldunen egutegiak?
4-Beraz, noiz izaten zen udako lehen eguna?
5-Ezagutzen al duzu historiotxo hau?
6-Zer animalia omen dator udaberriarekin?
7-Badakizu zer da kukua? Arraina-txoria-ugaztuna-txitxarea… (egokiena azpimarratu)
8-Zer gerta daiteke kukua udaberrian ez bada etortzen?
9-Noiz dator kukua eta noiz doa?
10-Idatzi hemen herriaren jakinduriak esaten duena:
11-Ba al dakizu esaera zahar bat non kukua aipatzen den?. Idatzi, baldin badakizu:

MUSIKA




MUSIKA

ODEI 


MARCOS 



OIER 

MUSIKA



MUSIKA

IRATI





LOREA


 
MAI 
 NAHIA
 

MUSIKA




KONPOSATZAILEAK GARA

Sergiok beste lan bat proposatu du eta horrela dio:

Ikusiko duzuen bideoan zuek sortutako bideoak korreora bidaltzeko eskatzen dizuet, baina artxiboak handiegiak izan daitezkeela konturatu naiz. Hortaz, egiten dituzuen bideoak “2. etxerako lana” karpetara igo beharko dituzue.
Eskerrik asko zuen arretagatik.
Zaindu zaitezte!
Sergio.

LANA:
  • IKUSI SERGIOK GRABATU DUEN BIDEOA:




  • BERAK EGIN DUEN BEZALAKO PARTITURA BAT SORTU 
  • MATERIAL BATZUK BILDU ZUEN MUSIKA EGITEKO
  • ONDO ATERATZEN DENEAN, GRABATU BIDEOA ETA   LH 5.A   KARPETAN SARTU.
    ALEX 
     
ASIER

DEBA 
       
       ELDAN

       

    ASMAKUNTZAK



    ASMAKUNTZEN GARRANTZI
     
    ASMAKUNTZAK:   urtea,    Asmatzailea 

    ELEKTRAIDARRA:  1879, Thomas A. Edison

    ASPIRADORA:  1901, Cecil Booth

    BRÚJULA: 1.300, Joseph Needham

    Lurrun makina: 1769, Thomas Savery 

    Tximista gelditzailea: 1753,  Benjamin Franklin

    Kamara:  1816, Joseph Nicephore

    Mikrofonoa 1878, Thomas Alva Edison

    LAVAVAJILLAS:  1886, Josephine Cochrane

    Bicicleta : 1817 urtean karl 
    Irratia:1901(e)ko abenduaren 12 a. Guillermo Marconi.

    TELEBISTA :  1917(e)ko otsailaren 17 Guillermo Gonzalez                  

    ESKUILA ELEKTRIKOA: 1.954, Doctor Felipe Guy Woog 
    TOSTADORA:1919,   Charles Strite.

    FUTBOLINA: 1919,       ALEJANDRO RAMIREZ.

    BEROGAILUA: 1619,   CAYO SERGIO ORATA

    TXUPATXUSA: 1958 ENRIC BERNA

    ISPILUA:1835 ,Justus von Liebig

    ENGLISH-5.maila



    Quest 5-Unit 1











    Unit 1 (answers)
    Grammar Worksheet 1
    1 Read and complete the Grammar Quest.
    1 loves 2 likes 3 like 4 hates 5 Does 6 doesn’t 7 like 8 does
    2 Read and circle the correct word.
    1 love 2 likes 3 doesn’t 4 Does 5 hate 6 loves
    3 Look and complete the sentences.
    1 loves 2 hates 3 likes 4 doesn’t like 5 likes 6 loves 7 hates 8 doesn’t like
    Grammar Worksheet 2
    1 Look and write about Lucy.
    Lucy likes peaches. She doesn’t like mushrooms. She loves grapes. She hates onions. She likes peppers.
    2 Look at Activity 1 and write the questions.
    1 Does Lucy like mushrooms? 2 Does she like peaches?
    3 Does she like onions? 4 Does she like grapes? 5 Does she like peppers?
    3 Look and read. Write the short answers.
    1 No, he doesn’t. 2 No, he doesn’t. 3 Yes, he does. 4 Yes, he does. 5 No, he doesn’t.

    Reinforcement Worksheet 1
    1 Look. Write the words.
    1 grapes 2 pears 3 peaches 4 onions 5 mushrooms 6 sweetcorn 7 olives 8 peppers
    2 Read and match.
    1 c 2 b3 d4 a
    3 Look. Write the words.
    1 wash 2 peel 3 put 4 cut into slices 5 stir
    Reinforcement Worksheet 2
    1 Read and complete the sentences for you.
    Pupils’ own answers.
    2 Remember the story. Put the sentences in order.
    1 Do you like pizza? 2 What do you like on pizza? Love, Toby
    3 Toby reads his messages. 4 Clare loves mushrooms, but Billy hates mushrooms. 5 Can I have a surprise pizza, please? 6 It’s got onions, grapes and chocolate!
    3 Remember the story. Read and write ‘True’ or ‘False’.
    1 False 2 True 3 False 4 False 5 True 6 True
    Reinforcement Worksheet 3
    1 Look and write the words in order.
    1 Ben likes peppers. 2 Sarah hates mushrooms. 3 Mark doesn’t like sweetcorn. 4 Katie loves peaches and green beans.
    2 Look and write about Amy.
    1 Amy likes mushrooms. 2 She hates pears. 3 She doesn’t like onions. 4 She loves grapes.
    3 Read and circle the correct word.
    1 vine 2 superfood 3 cactus 4 strong 5 evergreen 6 vitamin E
    Extension Worksheet 1
    1 Look. Write the words.
    1 peaches 2 peppers 3 sweetcorn 4 mushrooms 5 pears 6 grapes 7 onions 8 olives 9 peas 10 green beans
    2 Read and complete the sentences.
    1 mushrooms 2 peas 3 don’t like 4 green beans 5 love 6 you
    3 Read the answers and write the questions.
    1 Do you like green beans? 2 Do you like sweetcorn? 3 Do you like mushrooms? 4 Do you like pears?
    Extension Worksheet 2
    1 Look. Write the questions and short answers.
    1 Does Andy like peas? Yes, he does. 2 Does Jane like grapes? Yes, she does. 3 Does Tom like mushrooms? No, he doesn’t.
    4 Does Laura like onions? No, she doesn’t. 5 Does Harry like peaches? Yes, he does.
    2 Remember the story. Read and complete the text messages.
    1 like, pizza 2 love, olives, don’t like 3 like, peppers, mushrooms
    3 Remember the story. Write sentences about Billy and Clare.
    1 Billy likes olives. 2 He hates mushrooms. 3 Clare doesn’t like peppers. 4 She loves mushrooms.
    Extension Worksheet 3
    1 Write the words in order. Put the sentences in order.
    1 c, First, wash the apple, the pear and the peach. 2 e, Next, peel the banana. 3 d, Then, cut the fruit into slices. 4 a, Put all the fruit in a bowl. 5 b, Stir the orange juice into the fruit salad.
    2 Read. Complete the sentences about tomatoes.
    1 tomato 2 fruit 3 grows 4 have 5 vitamin 6 superfood
    3 Read. Write about olives.
    An olive is a fruit. It grows on a tree. Olives have got a lot of vitamin E. Olives can help asthma.
     


    UNIBERTSOA

      UNIBERTSOA https://eu.wikipedia.org/wiki/Txikipedia:Unibertsoa